Hoe leid je juniors op als AI het ‘domme werk’ doet?

De reacties op mijn vorige artikel, over de crisis voor junior developers, logen er niet om. Het is duidelijk dat ik een zenuw heb geraakt. De angst is reëel: niet alleen bij de juniors die nergens aan de bak komen, maar ook bij bedrijven.

De consensus lijkt te zijn: “Juniors zijn niet meer rendabel. AI doet het werk dat we vroeger aan hen gaven sneller, goedkoper en vaak zelfs beter.”

Dat is een pijnlijke conclusie. Maar als we die logica doortrekken naar zijn uiterste consequentie, creëren we een existentieel probleem voor de hele sector. Als we vandaag stoppen met het aannemen en opleiden van juniors, waar halen we in 2030 dan onze seniors, lead architects en CTO’s vandaan? AI kan (voorlopig) geen complexe systeemarchitectuur ontwerpen of politieke stakeholders managen. Daar heb je mensen voor nodig die gepokt en gemazeld zijn in het vak.

We kunnen dus niet stoppen met opleiden. Maar we moeten wel stoppen met opleiden zoals we dat in 2019 deden. De traditionele ladder, waarbij een junior begint met CSS-tweaks, boilerplate code en simpele bugfixes, is kapot. De onderste treden zijn weggezaagd door ChatGPT en Copilot.

De vraag is dus niet of we juniors moeten aannemen, maar wat we ze in vredesnaam moeten laten doen om ze te laten groeien.

Hier is hoe een modern mentorschap eruitziet in het AI-tijdperk.

Het einde van “code kloppen”

Vroeger leerde je programmeren door pijn. Je staarde twee uur naar een scherm, zoekend naar die ene ontbrekende puntkomma. Je schreef honderden regels ‘saaie’ code waardoor de syntax in je spiergeheugen ging zitten. Door die worsteling bouwde je mentale modellen op.

Vandaag tikt een junior een prompt in en poef: werkende code. Het gevaar is dat we een generatie “passagiers” opleiden in plaats van “chauffeurs“. Ze zitten op de passagiersstoel terwijl de AI rijdt. Ze komen wel op hun bestemming (werkende software), maar ze hebben geen idee hoe ze er gekomen zijn.

Als mentor moet je die dynamiek omdraaien.

1. Van schrijver naar hoofdredacteur

De belangrijkste shift is deze: leer je junior niet om code te schrijven, maar om code te redigeren.

In plaats van een ticket te geven met de opdracht: “Bouw een contactformulier”, geef je de opdracht: “Laat AI een contactformulier genereren en geef mij een rapport waarom die code goed of slecht is.”

Dwing de junior om de output van de AI te fileren:

• Waarom koos de AI voor deze specifieke library?
• Zitten er security risks in deze snippet?
• Is deze database query performant genoeg als we van 100 naar 1 miljoen records gaan?

Hiermee train je direct de vaardigheid die ze als senior het hardst nodig zullen hebben: code review. De junior van vandaag is eigenlijk al vanaf dag één een manager van een AI-team. Leer ze managen.

2. De “black box” openbreken

Omdat AI het “domme werk” overneemt, komt er tijd vrij. Vul die tijd niet met meer tickets, maar met diepere tickets.

Het risico van AI is oppervlakkigheid. Juniors plakken componenten aan elkaar zonder te weten wat er onder de motorkap gebeurt. Plan daarom sessies in waar de laptop dicht gaat.

Vraag je junior: “Teken op dit whiteboard uit hoe de authenticatie flow werkt. Wat gebeurt er met dat token? Waar wordt het opgeslagen?”

Als ze het niet kunnen uitleggen zonder autocomplete of chatbot, begrijpen ze het niet. Domeinkennis en systeemdenken het enige concurrentievoordeel die een developer nog heeft. Syntax is gratis, begrip is schaars.

3. Focus op de “Waarom”, niet de “Hoe”

De “Hoe” (de syntax, de implementatie) is een commodity geworden. De waarde verschuift naar de “Wat” en de “Waarom”.

Een goede junior in 2024 is niet iemand die het snelst Python schrijft. Een goede junior is iemand die de business requirements snapt en die kan vertalen naar een technische oplossing.

Neem je juniors mee naar meetings met klanten. Laat ze de requirements ophalen. Laat ze nadenken over edge cases waar de Product Owner niet aan gedacht heeft. Dat zijn dingen die een LLM (nog) niet goed kan: context snappen, menselijke nuances aanvoelen en kritische vragen stellen aan de business.

De senior als gids, niet als encyclopedie

Dit nieuwe model vraagt ook iets anders van ons, de seniors en leads. Vroeger waren wij de wandelende encyclopedieën. Juniors kwamen naar ons toe met syntax-vragen. Dat hoeft niet meer; Copilot weet de syntax beter dan wij.

Onze rol verandert van kennisbank naar gids. Wij moeten de juniors leren navigeren, leren twijfelen aan de output van AI, en leren focussen op kwaliteit en architectuur.

Het opleiden van een junior is in het AI-tijdperk misschien wel moeilijker geworden. Het is makkelijker om iemands syntax te corrigeren dan iemands denkwijze te coachen. Maar het is de enige weg vooruit.

Laten we stoppen met klagen dat juniors “niet meer hetzelfde zijn als vroeger”. De wereld is veranderd. Het is tijd dat onze manier van opleiden mee verandert.